Programma 6 Cultuur, sport en groen

Programmavisie

Kunst en cultuur dragen bij aan het welzijn van onze inwoners, de ontwikkeling van jongeren, economische innovatie en het woon- en werkklimaat. Met de culturele partners maken wij het voor alle inwoners mogelijk om kunst en cultuur te beleven. Ook stimuleren en faciliteren wij initiatieven uit de samenleving. Basisvoorzieningen als bibliotheken en muziekonderwijs blijven bereikbaar voor jong en oud. Sporten en meer bewegen (ook in de openbare ruimte) dragen bij aan een gezonde leefstijl en zorgen voor ontspanning en ontmoeting. We bevorderen dat meer inwoners hieraan meedoen.
De inrichting en het beheer van de openbare ruimte stemmen we af op de behoefte van onze inwoners. In de buitenruimte streven wij naar meer groen en bomen en het verbeteren van de biodiversiteit. Daarbij houden we oog voor de bijdrage die de buitenruimte kan leveren aan klimaatadaptatie (bijvoorbeeld meer groen voor meer waterberging) en energietransitie.
Het historisch cultureel erfgoed (monumenten, archeologie en cultuurlandschap) wordt beschermd, bijvoorbeeld door het aanwijzen als gemeentelijk monument.

Het coronavirus en de maatregelen ter bestrijding hiervan hebben Nederland grotendeels stilgelegd. Halverwege maart 2020 werd iedereen gevraagd zoveel mogelijk thuis te blijven. Sporten op de vereniging of in de sportschool was op dat moment niet mogelijk. De landelijke sport- en beweegdeelname in de periode van de coronamaatregelen is afgenomen. Bij kinderen zijn de grote verschillen tussen leeftijdsgroepen opvallend. Landelijk hebben kinderen in de basisschoolleeftijd in april 2020 een veel grotere terugval in sport- en beweegactiviteit laten zien (50%) dan kinderen in de middelbare schoolleeftijd (15%). Het wegvallen van (georganiseerde) sportactiviteiten is maar beperkt gecompenseerd door meer buitenspelen. Opvallend is dat de verschillen tussen kinderen groter zijn geworden. Kinderen die al weinig buiten speelden, zijn dit nog minder gaan doen, terwijl kinderen die al veel buiten speelden, dit nog wat meer zijn gaan doen.

Ondanks de zorgen blijkt het merendeel van de verenigingen veerkrachtig. In april gaven (landelijk) twee op de drie verenigingen (67%) aan vertrouwen te hebben om de gevolgen van de coronacrisis te overleven. Het vertrouwen in de veerkracht van de vereniging daalt naarmate verenigingen een groter gedeelte van de begrote inkomsten verwachten mis te lopen door de coronacrisis en lijkt dus afhankelijk van de financiële gevolgen van de coronacrisis. 

De ontwikkelingen in het sociale domein hebben hun weerslag op de sportsector. Zo wordt sport en bewegen vaker als middel ingezet om maatschappelijke doelstellingen te behalen. 

Er zijn steeds meer individuele sporters. Fitness is de meest beoefende sport bij volwassenen (22%), gevolgd door hardlopen (12%), tennis (5%) en zwemmen (5%). Dit heeft allerlei gevolgen voor de sport. Het heeft gevolgen voor de manier waarop sport georganiseerd wordt. Het leidt tot het vaker gebruiken van de openbare ruimte om te sporten. 

De invloed van social media en technologie is merkbaar in de sport. Bijvoorbeeld doordat er een toegenomen aandacht is voor de monitoring van eigen resultaten via runkeeper, fitbit etc.

Medio 2019 zijn de landelijke Uitgangspunten Cultuurbeleid 2021-2024 gepresenteerd. In 2020 is met onze cultuurpartners en het Fonds voor Cultuurparticipatie gesproken over de Rijksregeling ‘Cultuureducatie met Kwaliteit’. Wij nemen ook in de vervolgperiode van 2021 tot en met 2024 deel aan deze regeling. Ook gaan wij aan de slag met de verbeterpunten uit de vorige periode van 2017 tot en met 2020 in de evaluatie van de ‘Uitgangspuntennotitie cultuureducatie in de breedte'.  

Promoten en profileren
Erfgoed (archeologie en cultuurhistorie) is steeds meer betrokken bij gebiedsontwikkelingen. Door de inzet van erfgoed geven we gebieden meer identiteit. Gemeenten en ontwikkelaars zijn zich meer bewust van de waarde van erfgoed bij (her)ontwikkelingen.
Erfgoed als volwaardig onderdeel van de fysieke leefomgeving legt verbindingen met andere beleidsvelden. Deze trend sluit ook aan op de nieuwe Omgevingswet.

Beleefbaar maken van erfgoed/educatie
Erfgoed is het verhaal van iedereen. Het enthousiast maken van inwoners over erfgoed in hun eigen omgeving zorgt voor meer draagvlak en begrip voor de bestaande wet- en regelgeving.
Er is een groeiende behoefte om erfgoed te beleven en te ervaren. Om er zelf onderdeel van te zijn. Dit in tegenstelling tot een meer traditionele benadering dat het voldoende is om van het erfgoed kennis te nemen. De beleveniseconomie benut erfgoed als bron van inkomsten. Erfgoed is de grondstof voor het creëren van ervaringen. Bijvoorbeeld door het ontsluiten van de verhalen via kunstuitingen of via historische routes.
Geschiedenis dichterbij brengen in de directe leefomgeving is praktisch in te passen in het curriculum van scholen via bijvoorbeeld Erfgoededucatie lesbrieven.

Herbestemmingen
Herbestemming van religieus erfgoed, industrieel erfgoed en ook agrarisch erfgoed is een vak apart en vraagt om specifieke kennis en samenwerking van meerdere domeinen.
De bescherming en het behoud voor wederopbouw architectuur krijgt in Nederland ook steeds meer aandacht.
Deze trend zet zich de komende jaren voort en is een kans om waardevolle panden te behouden en sloop of leegstand te voorkomen.

Duurzaamheid
Duurzaamheid is een thema dat bij monumenten steeds belangrijker wordt. Initiatiefnemers zoeken naar slimme oplossingen om verduurzaming mogelijk te maken. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed doet hier onderzoek naar. Dit thema zal in de toekomst een steeds groter onderdeel gaan uitmaken van de gemeentelijke monumentenadvisering.

Ook in 2020 was de Toekomstvisie van Bibliotheek AanZet in Ridderkerk de leidraad voor ontwikkelingen. Dit geldt ook voor de huisvesting van de Bibliotheek in het Koningsplein. In 2020 hebben wij een goed bereikbare, laagdrempelige en multifunctionele ruimte gerealiseerd. Er kan worden samengewerkt met andere organisaties, die zowel binnen als buiten het Koningsplein gehuisvest zijn.

Op basis van de toekomstvisie heeft de bibliotheek ingespeeld op de vraag en behoefte van inwoners en hierop de dienstverlening vormgegeven. De bibliotheek heeft zichzelf onderscheiden in drie rollen:

  1. Preventie van achterstanden op de gebieden taal, lezen, digitale vaardigheden en mediawijsheid (bij kinderen);
  2. Bestrijding van achterstanden op bovengenoemde gebieden en van rekenen (bij volwassenen);
  3. Faciliteren van doorontwikkeling (persoonlijke ontwikkeling en een leven lang leren, alle doelgroepen).

Wat hebben we bereikt?

Sportbeleid en activering

In 2020 zijn verschillende zaken uitgevoerd:

  • Continueren implementatie Bewegen Verbinden: we zijn continue in gesprek met verschillende partijen om te kijken of het aanbod in Ridderkerk voldoet aan de vraag. Daarnaast is in 2020 het Sportakkoord Ridderkerk gesloten waarbij diverse partijen gaan samenwerken aan verschillende thema's;
  • Vet Gezond: het aantal uur voor de uitvoering van Vet Gezond is uitgebreid; er zijn nu twee regisseurs werkzaam bij Facet. De Vet Gezond activiteiten zijn waar mogelijk doorgegaan. Ook is via sociale media ingezet op het belang van bewegen. Er is een nieuw contract gesloten om de Fitcoins app nog een jaar te kunnen aanbieden aan volwassen inwoners. Tot slot is een beleidsmedewerker van het team Beleid & Ontwikkeling Sociaal Domein toegetreden tot de stuurgroep in het kader van de inzet voor mensen met een minimuminkomen;
  • Onderzoek mogelijkheden sporten/bewegen in de buitenruimte: er is een mountainbikeroute en er zijn obstakels geplaatst in De Gorzen.  Aansluiting bij herinrichting Oosterpark, Wevershoek en Rivieroevers. Er zijn drinkwatertappunten geplaatst bij het Reijerpark bij de Groene Draak (04-06-2020) en bij het Sportpark (06-05-2020) en bij wijksportlocatie Bolnes aan de Noordstraat (05-06-2020);
  • Minimaal zwemdiploma A: de regeling Meedoen is uitgebreid met een vergoeding voor zwemlessen voor kinderen vanaf 5 jaar. Vanaf 1 januari 2021 kan een tegoed op de Ridderkerkpas gezet worden dat alleen bedoeld is voor het behalen van het zwemdiploma A;
  • Mensen met een beperking aan het sporten: binnen het Sportakkoord zijn acties opgenomen om meer mensen met een beperking te kunnen laten sporten. Daarnaast heeft Sport MEE ook in 2020 mensen met een beperking begeleid naar sport- en beweegaanbod;
  • Individuele ondersteuning van mensen die willen sporten en ondersteuning van sportverenigingen: het aantal uur voor verenigingsondersteuning is uitgebreid; er zijn twee verenigingsondersteuners werkzaam bij Facet. De sportaanbieders zijn goed op de hoogte gehouden van alle coronamaatregelen en ondersteunt bij alle vragen die zij hadden. Ook is de vitaliteitsmonitor eind 2020 uitgezet onder de sportverenigingen. Ook Sport Service Ridderkerk heeft geïnvesteerd in het contact met de sportverenigingen.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

De cultuurpartners in Ridderkerk hebben door de coronacrisis vanaf maart 2020 te maken met beperkingen waardoor programmering niet of slechts gedeeltelijk uitgevoerd kon worden. Hierdoor hebben de cultuurpartners minder inkomsten kunnen genereren, waardoor de financiële positie onder druk is komen te staan. Ondanks deze tegenslagen in coronacrisis zijn wij met de cultuurpartners vernieuwend en innoverend aan de slag gegaan met coronaproof activiteiten. Denk aan de realisatie van de ‘Culturele kaart’. Deze kaart draagt bij aan het samenbrengen van vraag en aanbod, ondersteunt cultureel ondernemers en levert een bijdrage aan het vergroten van cultuurparticipatie en versterkt de culturele infrastructuur en het culturele veld.
Met de partners zijn wij in 2020 gestart met de tussenevaluatie van de ’Uitgangspuntennotitie Cultuureducatie’ in de breedte, deze wordt in 2021 afgerond.

Cultuur voor Iedereen
Het afgelopen jaar heeft de ontwikkeling naar digitaal werken (lessen, activiteiten en samenkomsten) een grote ontwikkeling doorgemaakt. Mooie voorbeelden zijn de vraaggerichte projecten die mogelijk zijn gemaakt vanuit de Subsidieregeling ‘Cultuur voor Iedereen’ zoals de coronaproof activiteiten ter ere van ’75 jaar vrijheid’ van Stichting Lezen Oké. Hiervoor is een cultuureducatief programma ontwikkeld. Het doel was het onder de aandacht brengen van een leven in vrijheid. Dirk van den Brand (musical acteur Soldaat van Oranje) en Guus Bok werkten mee aan dit project.

Verder is de ontwikkeling van de Maakplaats gestart. De bibliotheek werkt op basis van de vraag van onderwijspartners samen met onder andere de Stichting Cultuureducatie, Kinderopvang SKR, Samenwerkingsverband Passend Onderwijs RiBA en lokale kunstenaars. In het vierde kwartaal van 2020 zijn er workshops (denk- en ontwerpsessies die leiden tot een concrete leerlijn) ontwikkeld voor de groepen 5 tot en met 8 die voldoen aan het curriculum van de vakgebieden wetenschaps- technologie- en cultuuronderwijs. De vraag van onderwijspartners in ontstaan doordat in 2020 alle basisscholen aandacht moeten hebben voor W&T in het curriculum (Techniekpact 2018). Met deze ontwikkeling naar een mobiele Maakplaats in het Koningsplein krijgen leerlingen de kans om 21e-eeuwse vaardigheden zoals creatief vermogen, oplossend vermogen en ‘out of the box denken’ te ontwikkelen maar ook simpelweg dingen te maken oftewel ‘Leren met je handen’. Naast de bijdrage vanuit de subsidieregeling ‘Cultuur voor iedereen is dit project mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van lokaal fonds Fonobori.

Kunst
Tijdens de digitale raadsvergadering is het eerste kunstwerk na het besluit over het amendement ‘Aankopen kunst’ overhandigd: ‘De Stembal’. Dit kunstwerk zal tijdens de stemmingen in raadsvergaderingen gebruikt worden.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Musea

We hebben de Oudheidkamer financieel ondersteund bij het laten digitaliseren van oude foto's over Ridderkerk uit het Stadsarchief Rotterdam.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Cultureel erfgoed

We hebben in 2020 gewerkt aan:

  • Het goed onderhouden van rijks- en gemeentelijke monumenten;
  • Het versterken van het draagvlak in de samenleving voor archeologie, monumenten en Cultuurlandschap;
  • De zorgvuldige omgang met archeologie, monumenten en cultuurlandschap vanuit een gebiedsgerichte benadering;
  • Het up-to-date maken van het erfgoedbeleid voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet (2021-2029): we hebben bouwstenen verzameld voor het herzien van het huidige Erfgoedbeleid.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Media

Bibliotheek
De bibliotheek heeft bijgedragen aan de realisatie van uitgangspunten die voortkomen uit de Toekomstvisie. Deze bijdrage bestond uit het uitvoeren van bibliotheekwerk en bijbehorende activiteiten op het gebied van preventie, ontmoeting en ontwikkeling.

RTV Ridderkerk
Landelijk wordt er gestreefd naar de vorming van streekomroepen.  Lokaal is er een kanaal beschikbaar gebleven voor lokale content.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Met projecten als het Oosterpark, de Waalvisie en groene schooltuinen zetten we in op betere biodiversiteit, groenbeleving en klimaatadaptatie. In de in 2020 vastgestelde 'Integrale groenvisie per wijk' staat in detail hoe we dat willen gaan doen.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Exploitatie Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging Realisatie 2020 Verschil
Lasten
5.1:Sportbeleid en activering -1.061.000 -1.299.100 -1.105.867 193.233
5.3:Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie -968.700 -1.037.200 -923.067 114.133
5.4:Musea -93.700 -86.500 -87.301 -801
5.5:Cultureel erfgoed -39.800 -41.500 -73.206 -31.706
5.6:Media -1.424.700 -1.365.400 -1.404.339 -38.939
5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie -5.101.100 -5.672.000 -4.965.205 706.795
Totaal Lasten -8.689.000 -9.501.700 -8.558.984 942.716
Baten
5.1:Sportbeleid en activering 0 0 30.000 30.000
5.3:Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 0 0 0 0
5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie 27.100 25.800 28.372 2.572
Totaal Baten 27.100 25.800 58.372 32.572
Saldo - Lasten en baten -8.661.900 -9.475.900 -8.500.612 975.288
Stortingen
0.10:Mutaties reserves -73.800 -73.800 -268.846 -195.046
Totaal Stortingen -73.800 -73.800 -268.846 -195.046
Onttrekkingen
0.10:Mutaties reserves 147.900 603.800 675.000 71.200
Totaal Onttrekkingen 147.900 603.800 675.000 71.200
Saldo - Reserves 74.100 530.000 406.153 -123.847

Toelichting 5.1 Sportbeleid en activering

Omschrijving Bedrag afwijking
5.1 Sportbeleid en activering
Lasten 193.233
Baten 30.000
Voordelig saldo 223.233

Sportbeleid (voordeel 88.434)
Het voordeel wordt verklaard door:

  • Een teruggave van € 10.000 door JOGG Nederland;
  • We hebben het totale bedrag dat Facet nodig had voor sport en gezonde leefstijl begroot, omdat nog niet duidelijk was of we het extra geld (zo'n € 50.000) dat we via de Brede Regeling Combinatiefuncties hadden aangevraagd, toegekend zouden krijgen. Het verzoek van de gemeente voor uitbreiding is later gehonoreerd dan de besluitvorming in de raad over de herijkte opdracht vanaf 2020. Vandaar dat er budget over is.
  • Vanuit het ministerie van VWS is een specifieke uitkering in het kader van de regeling sportakkoord ontvangen van € 30.000.

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 134.799)
De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

 

Toelichting 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Omschrijving Bedrag afwijking
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Lasten 114.133
Baten 0
Voordelig saldo 114.133

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 80.277)
De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 33.856)

Toelichting 5.4 Musea

Omschrijving Bedrag afwijking
5.4 Musea
Lasten -801
Baten
Nadelig saldo -801

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 801)

Toelichting 5.5 Cultureel erfgoed

Omschrijving Bedrag afwijking
5.5 Cultureel erfgoed
Lasten -31.706
Baten
Nadelig saldo -31.706

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 29.354)
De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 2.352)

Toelichting 5.6 Media

Omschrijving Bedrag afwijking
5.6 Media
Lasten -38.939
Baten
Nadelig saldo -38.939

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 35.085)
De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 3.854)

Toelichting 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Omschrijving Bedrag afwijking
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Lasten 706.795
Baten 2.572
Voordelig saldo 709.367

Groenvisie (voordeel 45.304)
Medio 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Groenvisie. In de Groenvisie zijn de uit te voeren acties gekoppeld aan te verwachte uitgaven.
Een deel van het voor 2020 beschikbaar gestelde budget is nog niet gebruikt. De reden hiervoor is onder andere dat de subsidieregeling Vergroenen particuliere tuinen per 2021 ingaat. Tevens is het vergroeningsfonds nog niet in werking.
In totaal wordt € 45.300 doorgeschoven naar 2021 ten gunste van de uitgaven Groenvisie inclusief de dekking uit de algemene reserve.

Hondenspeelplaats nabij Maximacollege (voordeel 53.000)

In juli 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de aanleg van de hondenspeelplaats nabij het Maximacollege.
Voor de uitvoering is overleg gevoerd met het Maximacollege en de aannemer die verbonden is aan de Topacademie waar leerlingen van praktijkscholen ingezet worden bij uitvoeringsprojecten. Naast de Topacademie heeft de aannemer dit project opgevoerd onder "De nieuwe hovenier". Doel is met participatie en begeleiding projecten in uitvoering brengen.
Deze overleggen hebben geleid tot vertraging in de uitvoering. De uitvoering is nu gepland eerste helft 2021. Het budget inclusief de dekking uit de algemene reserve schuift door naar 2021.

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 671.628)
De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 60.565)

 

 

Toelichting 0.10 Mutaties reserves

Omschrijving Bedrag afwijking
0.10 Mutaties reserves
Stortingen -195.046
Onttrekkingen 71.200
Nadelig saldo -123.846

Medio 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Groenvisie. Een deel van het voor 2020 beschikbaar gestelde budget voor uitvoering van de Groenvisie is nog niet gebruikt inclusief de dekking uit de algemene reserve. In totaal wordt € 45.300 doorgeschoven naar 2021. Dit is een nadeel.
In juli 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de aanleg van de hondenspeelplaats nabij het Maximacollege.
Voor de uitvoering is overleg gevoerd met het Maximacollege en de aannemer die verbonden is aan de Topacademie waar leerlingen van praktijkscholen ingezet worden bij uitvoeringsprojecten. Deze overleggen hebben geleid tot vertraging in de uitvoering. De uitvoering is nu gepland eerste helft 2021. Het budget inclusief de dekking uit de algemene reserve (nadeel € 53.000) schuift door naar 2021.

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 25.546)

Prestatie-indicatoren

Nr. Omschrijving Toelichting/Eenheid Waarde
35 Waardering voor de (kwaliteit van de) buitenruimte in Ridderkerk. Score 1-5. • Perken, plantsoenen en parken in mijn buurt zijn goed onderhouden 3,5 3,4
• Wegen, straten, paden en trottoirs in mijn buurt zijn goed begaanbaar 3,5
• In mijn buurt zijn weinig tot geen dingen kapot 3,7
• Mijn buurt is schoon 3,4
Bron: Burgerpeiling
36 Niet-sporters (%). % inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners. 54,9% (2016)
Bron: Waarstaatjegemeente.nl
37 Actieve deelname verenigingsleven de afgelopen 12 maanden in Ridderkerk. In %. 51,0%
Bron: Burgerpeiling
38 Voldoende mogelijkheden voor sportbeoefening in Ridderkerk. Aanbod voorzieningen.
• Helemaal eens in %. 72,0%
Bron: Burgerpeiling • Helemaal eens in score 1-5. 3,7
39 Voldoende mogelijkheden voor deelname aan kunst- en cultuureducatie in Ridderkerk. Eens in %. 58,0%
Bron: Burgerpeiling