Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

Inleiding

De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor het beheer van de openbare ruimte en gemeentelijke gebouwen. Deze openbare ruimte bestaat uit kapitaalgoederen. Dit zijn wegen, openbare verlichting, riolering, civiele kunstwerken, water, groen en gebouwen. Kapitaalgoederen hebben onderhoud nodig, zodat wij een veilig gebruik kunnen waarborgen. Zowel meerjarig groot onderhoud als klein onderhoud. De kosten daarvan en de planning zijn vastgelegd in beheerplannen. Onze uitgangspunten daarbij zijn: het actuele beleidskader, het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, de nota Reserves en Voorzieningen 2021-2024 en de Financiële Verordening 2017 (inclusief afschrijvingstabel). In het kader van het financieel toezicht hecht ook de provincie grote waarde aan actuele beheerplannen. De beheerplannen laten zien of de budgetten de komende jaren voldoende zijn om aan de vastgestelde beleidskaders te voldoen.
In onderstaande tabel zijn de beschikbare beheerplannen weergegeven, evenals het gemeentelijk beleid dat daaraan ten grondslag ligt.

Beheerplannen Vastgesteld Looptijd t/m Herziening in Reserve Gemeentelijk beleid
Openbare verlichting 2020 2024 2024 Ja Beleidsplan openbare verlichting 2012 – 2021 (2012)
Evaluatie Beleidskader Duurzaam Beheer (2013)
Handboek Openbare Ruimte (2015)
Verhogen onderhoudsniveau (2019)
Civiele Kunstwerken 2020 2024 2024 Nee Evaluatie Beleidskader Duurzaam Beheer (2013)
Groen- en Recreatiegebieden 2020 2024 2024 Nee Bomen en zonnepanelen (2016)
Bomenplan (2012)
Convenant bij-vriendelijk handelen (2015)
Evaluatie Beleidskader Duurzaam Beheer (2013)
Groene kaart (2018)
Groenvisie 'Groen is onze toekomst' (2020)
Handboek Openbare Ruimte (2015)
Rapport Groen voor Lucht (2012)
Stoppen met glyfosaat (2014)
Visie Reijerpark (2012)
Speelterreinen 2020 2024 2024 Ja Beleidsuitgangspunten Speelbeleid (2009)
Evaluatie Beleidskader Duurzaam Beheer (2013)
Evaluatie uitvoeringplan spelen (2016)
Groene schoolpleinen (2016)
Handboek Openbare Ruimte (2015)
Het Reijerpark sport en bewegen in het groen (2014)
Natuurlijk spelen Ridderkerk (2012)
Openstellen schoolpleinen (2012)
Uitvoeringsplan Speelruimtebeleid (2009)
Wegen 2020 2024 2024 Ja Evaluatie Beleidskader Duurzaam Beheer (2013)
Handboek Openbare Ruimte (2015)
Verhogen onderhoudsniveau (2019)
Riolering 2017 2018 2022 Ja Aansluitvoorwaarden riolering (2006)
Gemeentelijk Rioleringsplan (2017)
Waterhuishouding 2020 2024 2024 Nee Evaluatie Beleidskader Duurzaam Beheer (2013)
Handboek Openbare Ruimte (2015)
Haven 2018 2023 2023 Ja Havenverordening (2007)
Meerjarenonder-houdsplannen gebouwen en sportaccommodaties (MJOP 's) 2018 2021 2021 Ja Actualisatie Integraal Accommodatieplan (2019)
Integraal Accommodatieplan Ridderkerk (2016)
Kadernota Bewegend Verbinden (2015)
Verordening Voorziening Huisvesting Onderwijs Ridderkerk (2019)

Openbare verlichting



Kerncijfers

  • 8.163 armaturen
  • 8.263 lampen
  • 7.917 lichtmasten

Beheer
De lichtmasten worden gemiddeld elke vier jaar visueel geïnspecteerd tijdens de lampvervanging. Stabiliteits-/sterktemetingen van lichtmasten vinden plaats wanneer lichtmasten 40 jaar oud zijn. Onveilige situaties, vaak gemeld door burgers en bedrijven, worden altijd direct opgelost. Armaturen hebben een gemiddelde levensverwachting van 25 jaar. Om de installatie heel, veilig en energiezuinig te houden is er een reserve Openbare verlichting, waarmee schommelingen in uitgaven worden gecompenseerd.  In Ridderkerk zijn, naast de gemeente, ook andere beheerders verantwoordelijk voor de openbare ruimte met openbare verlichting. Zoals de wegen met verlichting in eigendom van het Waterschap Hollandse Delta. Zij hebben hun eigen beheer en onderhoudsregime.

Vooruitblik
Investering
Zoals beschreven in de notitie ‘Van Lamp naar led’ zullen werkzaamheden aan de openbare verlichting worden uitgevoerd in het kader van verduurzaming. Verder zullen er circa 450 armaturen worden vervangen op diverse locaties in Ridderkerk. Ook zullen we stabiliteitsmetingen uitvoeren om de stabiliteit van de lichtmasten te controleren.

Onderhoudsbegroting
Verspreid in de gemeente zullen lampen worden vervangen. Gelijktijdig vinden er dan veiligheidsinspecties plaats volgens daarvoor geldende  normen. Verder zullen er functionele aanpassingen op diverse locaties nodig zijn. Met name bij voet- en achterpaden waar geen alternatieve route aanwezig is. Volgens planning worden 600 lichtmasten schoongemaakt.

Budget

Openbare verlichting Begroot
Klein onderhoud 213.100
Groot onderhoud 240.700
Investeringen 386.300
Totaal openbare verlichting 840.100

Civiele kunstwerken

Kerncijfers

  • 65 fiets-/voetbruggen
  • 23 verkeersbruggen/viaducten
  • 133 overige kunstwerken

Beheer
Wij werken met een veiligheidsurgentie en een economische urgentie. Deze bepalen we per kunstwerk en per situatie. Zo stellen we de urgentie van uitvoering vast. Blijkt dat de middelen niet toereikend zijn om onderhoudswerkzaamheden uit te voeren, dan is bijstelling van de begroting nodig. Onveilige situaties lossen we altijd direct op.

Vooruitblik
Het grootonderhoud van het ponton aan  De Schans zal in 2022 plaatvinden, dit valt samen met een aanpassing van het ponton voor de nieuwe concessiehouder. (budget aangevraagd in de kadernota). Het klein onderhoud zal toegespitst zijn op de dijktrappen een aantal leuningen moeten nog geschilderd worden en een aantal trappen moet opnieuw gesteld worden. In 2021 worden/zijn alle houtendelen van de bruggen geïnspecteerd, de noodzakelijke aanpassingen/reparaties worden in 2022 uitgevoerd. Aan de Boelewerf/werfkade is een stuk damwand in slechte staat, er zijn een aantal zinkholes ontstaan. Uit onderzoek moet blijken wat de oorzaak is, dit onderzoek wordt in het derde kwartaal van 2021 uitgevoerd, reparatie van de damwand zal in 2022 worden uitgevoerd.  

Budget

Civiele kunstwerken Begroot
Klein onderhoud 183.200
Groot onderhoud 50.000
Investeringen 8.191.400
Totaal civiele kunstwerken 8.424.600

Openbaar groen, inclusief recreatiegebieden

Kerncijfers

  • 17.683 bomen
  • 275.696 m2 cultuurbeplanting
  • 1.412.695 m2 gras
  • 5.747 m2 haag
  • 344.117 m2 natuurlijk beplanting

Beheer

Bij de evaluatie van het Beleidskader Duurzaam Beheer in 2013 is besloten dat centrumgebieden op B-niveau worden onderhouden in plaats van op A-niveau. Woongebieden en recreatiegebieden worden ook op B-niveau onderhouden, bedrijventerreinen op C-niveau.

Vooruitblik

In 2022 zullen met name de acties voortvloeiend uit de Groenvisie bij het uitvoeren van projecten in de wijk zichtbaar worden. Er zal gewerkt worden aan beter groen dat klimaatbestendig is. Meer aandacht voor biodiversiteit en ander onderhoud van gazons. Dit zal in de openbare ruimte zichtbaar zijn aan betere en met name in omvang grotere groeiplaatsen voor bomen, de inrichting qua soort van bomen en de beplanting.

Budget

Openbaar groen Begroot
Onderhoud, incl. groot onderhoud 1.962.400
Totaal openbaar groen 1.962.400

Speelvoorzieningen

Kerncijfers

  • 41.517 m2 kunstmatige valondergrond
  • 6 schoolpleinen
  • 175 speelplekken
  • 785 speeltoestellen

Beheer
De gemiddelde levensduur van speeltoestellen bedraagt circa 12 jaar. Daarbij is geen rekening gehouden met vandalisme, wel met slijtage door intensief gebruik. De speelvoorzieningen worden vervangen aan de hand van een flexibel vervangingsschema, waarbij de budgetten voor de vervanging vrijkomen in het theoretische vervangingsjaar. Het moment van de daadwerkelijke vervanging van een speeltoestel wordt mede bepaald door de technische staat van het toestel. Gestreefd wordt om speelplekken zo veel mogelijk in zijn geheel opnieuw in te richten. Dit biedt immers nieuwe kansen om de inrichting nog beter te laten aansluiten op de vraag en het gewenste gebruik.

Vooruitblik
De speeltoestellen worden jaarlijks vier keer op veiligheid geïnspecteerd. Aan de hand van de resultaten van de laatste veiligheidsinspectie van het jaar wordt de planning voor 2022 gemaakt. Naast veiligheid kunnen sterk gewijzigde demografische gegevens in een wijk of het einde van de levensduur van de speeltoestellen een aanleiding zijn om een speelplek in de planning voor herinrichting op te nemen. Tijdens de voorbereidingen voor de herinrichting van een speelplek worden de gebruikers en buurtbewoners bij het proces betrokken. Eerst wordt de mogelijkheid geboden ideeën kenbaar te maken. Daarna worden op basis van de meest realistische ideeën twee ontwerpen met speeltoestellen gemaakt. Tenslotte kan iedereen, maar bij voorkeur de kinderen, hieruit een keuze maken. Het ontwerp met de meeste stemmen wordt aangelegd.

Budget

Speelvoorzieningen Begroot
Klein onderhoud 389.800
Groot onderhoud 28.800
Investeringen 569.700
Totaal speelvoorzieningen 988.300

Wegen, fiets- en voetpaden (verhardingen)

Kerncijfers

  • 559.706 m2 asfalt
  • 1.739.534 m2 bestrating
  • 1.109 m goot
  • 20.548 kolken
  • 41.751 m2 overige verharding

Beheer
Naast landelijk geldende uitgangspunten voor onderhoud aan wegen is rekening gehouden met de vastgestelde kwaliteitsniveaus. Voor de periode 2020-2024 is het uitvoeringsprogramma bepaald. Dit gebeurt op basis van de inspectie, onderzoeken,  levensduur, uitstraling (kwaliteitsniveau) en binnenstedelijke ontwikkelingen. Bij asfaltwerken dient vertraging van het noodzakelijk onderhoud voorkomen te worden in verband met kapitaalvernietiging. Stellen wij het onderhoud aan het asfalt te lang uit, dan zijn zwaardere of duurdere maatregelen nodig. Elementenverharding kent geen kapitaalvernietiging. Bij uitstel loopt enkel de beeldkwaliteit terug. Naast groot onderhoud vindt er klein onderhoud plaats. Waar groot onderhoud gericht is op het in goede staat brengen, is klein onderhoud gericht op het in goede staat houden, bijvoorbeeld plaatselijk herstel van verzakte bestrating. Binnen het dagelijks onderhoud worden de gevaarlijke situaties direct verholpen. Waar de veiligheid in het geding is, wordt dus direct onderhoud gepleegd. Dit kan bijvoorbeeld een spoelgat in de weg of losse tegels door boomwortels zijn.

Vooruitblik
In 2022 zal de Rijksstraatweg tussen de Waalweg en de Achterambachtseweg voorzien worden van een stille asfalt laag. De Rijksstraatweg tussen de Noldijk en de Voorweg zal worden voorzien van een nieuwe deklaag in verband met ernstige scheurvorming. In 2021 zijn een groot aantal projecten voorbereid en gaan daadwerkelijk in 2022 van start. Het betreft de volgende projecten: Bloemenbuurt fase 1, Rivierenbuurt fase 1, Marktstraat/Dintelstraat, Pruimendijk, Oostendam en de Donckselaan. Planmatig zijn de volgende straten in onderhoud, Prunuslaan tussen Kastanjelaan en Goudenregenlaan, Jasmijnlaan tussen Goudenregenlaan en Olmenlaan, Jhr. van Karnebeekweg tussen de Mr. Thorbeckestraat en de Burgemeester de Zeeuwstraat, de Klooslaan tussen de Merodelaan en de Perkstraat. Ook zal er vervolg worden gegeven aan het grootonderhoud fietspaden, de fietspaden langs de Donkerslootlaan tussen de Vlietlaan en de Havenstraat staan op de planning. De kwaliteitsverbetering van de elementenverharding zal ook in 2020 worden voortgezet. De weg inspectie en de daaruit volgende beeldkwaliteit is daar bij leidend, C en D kwaliteit wordt zoveel mogelijk opgepakt in 2022.

Budget

Wegen Begroot
Klein onderhoud 1.582.800
Groot onderhoud 1.547.000
Investeringen 13.895.900
Saldo van storting en onttrekking reserve -577.100
Totaal wegen 16.448.600
Stand reserve per 1 januari 2022 4.801.600
Storting 983.700
Onttrekking -1.560.800
Stand reserve per 31 december 2022 4.224.500

Riolering

De uitgangspunten voor het beheer en onderhoud van de riolering zijn vastgelegd in het Gemeentelijk rioleringsplan 2018-2022 (GRP). In het GRP staat hoe de wettelijke zorgplicht wordt ingevuld die de gemeente heeft voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Met de zorg voor riolering wordt gewerkt aan bescherming van de volksgezondheid, veiligheid en kwaliteit van de leefomgeving en bescherming van het milieu en de natuur.

Kerncijfers

  • 47.200 m drukriolering
  • 8.150 rioolputten
  • 13 rioolvoorzieningen
  • 289.650 m vijvervalleiding
  • 9 bergbezinkvoorzieningen
  • 21 CVK
  • 119 drukriolen
  • 12 groot gemalen (droog)
  • 35 groot gemalen (nat)
  • 1 kunstwerk
  • 3 oppervlaktewatergemalen
  • 3 opvoergemalen
  • 1 vijzelgemaal

Beheer
Het taakveld riolering is een kostendekkend product. Dit betekent dat alle kosten die hiermee gepaard gaan via de rioolheffing in rekening worden gebracht. Ook wordt een financiële reserve opgebouwd voor toekomstige vervangingsinvesteringen. De kosten zijn opgedeeld in twee stromen:

  • Het beheer- en onderhoud, exploitatiekosten.
  • Vervangingsinvesteringen, die betrekking hebben op alle onderdelen van de (afval)waterketen

Vooruitblik
In 2022 worden diverse rioolvervangingen voltooid. Dit is het werk aan de Witbloemstraat, Blauwbloemstraat en de Blaak. Rioolvervanging in de Donckselaan e.o., Bloemenbuurt, Markstraat en Rivierenbuurt  worden opgestart.  Er worden daarbij diverse kleinere projecten uitgevoerd.

Budget

Riolering Begroot
Onderhoud 1.498.800
Investeringen 2.266.600
Totaal riolering 3.765.400

Waterhuishouding

Kerncijfers

  • 65.918 m natuurlijke oever 
  • 33.705 m natuurvriendelijke oever
  • 41.476 m oeverbeschoeiing 
  • 332.647 m2 watergangen

Beheer
Op basis van kwaliteits- en kwantiteitsmetingen van de baggeraanwas op de waterbodem wordt bepaald welke gemeentelijke watergangen worden gebaggerd. Het Waterschap baggert haar eigen watergangen, maar als de aanliggende grond van de gemeente is, heeft de gemeente een ontvangstplicht van deze bagger. De gemeente betaalt voor het transporteren en afvoeren van deze bagger. Beschoeiingen worden op basis van inspecties vervangen. Veiligheid is vaak doorslaggevend voor de vervanging van een oeverbeschoeiing. De oeverbeschoeiing is geïnventariseerd en vastgelegd in een digitaal beheersysteem.

Vooruitblik
In Ridderkerk zal in 2022 vermoedelijk een aantal watergangen worden gebaggerd, vaak naar aanleiding van de resultaten uit steekproeven en meldingen van inwoners. Het waterschap heeft nog geen inzicht in het baggerwerk. Als gevolg van de PFA- problematiek is het mogelijk dat er slechts beperkt gebaggerd wordt. Dit achterstallig onderhoud moet mogelijk later ingehaald worden. In alle watergangen zal maaionderhoud plaatsvinden. Riet en waterplanten worden zo veel mogelijk verwijderd, vaak zal gefaseerd worden gemaaid of blijven er delen staan. Hierbij is ook extra aandacht voor vislocaties. Door de lange warme zomers zijn er wel vaker problemen bij het (maai)onderhoud en door blauwalg in verband met met de hoge watertemperatuur. Op een beperkt aantal locaties zal beschoeiing worden vervangen. 

Budget

Waterhuishouding Begroot
Klein onderhoud 339.400
Groot onderhoud 165.600
Investeringen 101.700
Totaal waterhuishouding 606.700

Afvalinzameling

Kerncijfers
348 ondergrondse containers, waarvan 43 glas, 121 oud papier/karton en 184 PMD+restafval

Beheer
In de huidige situatie is het reguliere onderhoud, de reiniging en de garantie van de ondergrondse containers geborgd in een onderhoudsovereenkomst van de gemeente met de leverancier. Het betreft in totaal 348 containers voor restafval, papier en glas. De ondergrondse container is onderdeel van de openbare ruimte (onroerende goederen) en komt als investering ten laste van de gemeente. De NV BAR-Afvalbeheer faciliteert de gemeente in de aanschaf, plaatsing en het onderhoud van de ondergrondse containers. Voor het grootonderhoud en de vervangingen wordt eind 2021/begin 2022 een onderhouds- en vervangingsplan opgesteld.

Haven

Kerncijfers
De haven van Ridderkerk, langs De Noord, bestaat uit het waterdeel, kaden, steigers en terrein. Met uitzondering van de locatie bij de passantensteiger, is het haventerrein volledig verhuurd.

Beheer
Binnen het Groot Onderhoud (reserve) wordt nu gerekend met het eens in de vijf jaar baggeren van de haven. Door frequenter bodem en diepteonderzoek uit te voeren wordt de baggerfrequentie en omvang afgestemd op de behoefte. Doel is voldoende diepte voor de industriehavens en de jachthavens te kunnen garanderen. De huidige reservering dekt de kosten tot en met 2032.

Voor het vervangen van de constructies is het uitgangspunt dat dit pas op zeer lange termijn (> 30 jaar) aan de orde is. Daarom worden er nu nog geen middelen voor gereserveerd.

Het planmatig integraal beheer is in 2021 geanalyseerd en waar nodig geactualiseerd voor alle betrokken beheerdisciplines.

Vooruitblik

Voor wat betreft het beheer en onderhoud en het verhuur, is voor de komende jaren in de haven een stabiele situatie bereikt, ook financieel. De inspanningen zijn gericht op instandhouding. Er zijn verder geen bijzonderheden te melden.

Budget

Haven Begroot
Klein onderhoud 27.400
Saldo van storting en onttrekking reserve 32.700
Totaal haven 60.100
Stand reserve per 1 januari 2022 616.900
Storting 32.700
Onttrekking 0
Stand reserve per 31 december 2022 649.600

Gebouwen

In 2021 zijn de accommodaties opnieuw geïnspecteerd volgens de NEN 2767. Op basis daarvan stellen we de meerjarenonderhoudsplannen (MJOP) vanaf het jaar 2022 vast. We voeren het onderhoud volgens de MJOP's uit. 

Kerncijfers

Het aantal accommodaties dat de gemeente in eigendom heeft is in 2022 iets gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar. De gemeente heeft 74 accommodaties in eigendom.  Dit zijn:

  • Het gemeentehuis, de voormalige gemeentewerf, depot de Gorzen en de Zoutloods (4)
  • 21 onderwijsgebouwen (economisch claimrecht)
  • 17 binnensportaccommodaties (gymzalen/sporthallen)
  • 2 peuterspeelzaal en kinderdagverblijven
  • 5 wijkcentra
  • 3 dienstgebouwen begraafplaatsen en rouwcentrum
  • 6 volkstuincomplexen
  • 3 woningen
  • 13 overige gebouwen

Beheer
In april 2016 is het uitvoeringsprogramma van het Integraal Accommodatieplan Ridderkerk (IAP) vastgesteld. Het IAP is in het voorjaar van 2019 geactualiseerd (AIAP) en vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin geven we richting aan de toekomst van verschillende gemeentelijke gebouwen. Voor een groot aantal gemeentelijke gebouwen (waarvoor in het kader van het IAP geen ingrijpende wijzigingen worden voorgesteld) is een MJOP opgesteld. In het MJOP zijn de kwaliteitscriteria voor de gebouwen die van strategisch belang zijn vastgesteld. De algemene conditie van onze gebouwen is tussen 5 (matig) tot 3 (voldoende). Op basis van het beleid passen wij duurzaam beheer toe en voldoen we aan de Arbo- en veiligheidsvoorschriften.

Onderwijsgebouwen
Jaarlijks stelt de gemeente een huisvestingsprogramma onderwijs vast op basis van aanvragen door schoolbesturen. In het huisvestingsprogramma zijn alle uitbreidingen en nieuwbouw van schoolgebouwen opgenomen, inclusief de financiële consequenties daarvan. De aanvragen voor het huisvestingsprogramma worden getoetst aan Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Ridderkerk 2021.

 

Budget

Gemeentelijke gebouwen Begroot
Klein onderhoud 2.253.600
Groot onderhoud 815.600
Saldo van storting en onttrekking reserve -323.500
Totaal gemeentelijke gebouwen 2.745.700
Stand reserve per 1 januari 2022 2.803.100
Storting 492.100
Onttrekking -815.600
Stand reserve per 31 december 2022 2.479.600
Sportaccommodaties Begroot
Klein onderhoud 1.302.400
Groot onderhoud 309.600
Investeringen 9.977.200
Saldo van storting en onttrekking reserve -59.600
Totaal sportaccommodaties 11.529.600
Stand reserve per 1 januari 2022 1.332.600
Storting 250.000
Onttrekking -309.600
Stand reserve per 31 december 2022 1.273.000