Programma 9. Werk

Programmavisie

Daar waar dat mogelijk is, zetten wij burgers in hun eigen kracht en daar waar dat kan, trekken wij ons als gemeentelijke overheid terug. Bij dit alles staan wij voor de kwetsbaren in de samenleving en werken we samen met onze partners aan een zorgzame samenleving.
Ons uitgangspunt is dat iedereen naar potentie aan het werk moet zijn en daarvoor hebben wij een individuele aanpak gericht op werk. Alle inwoners van Ridderkerk zijn in staat deel te nemen aan de samenleving. Wij werken samen met onze partners en ondernemers aan het begeleiden en benutten van het potentieel van onze inwoners naar werk.

Inkomensregelingen
Armoedebeleid
De meer integrale, persoonlijke aanpak en preventie stonden centraal in 2019. Hiervoor is de samenwerking gezocht met het wijkteam, de partners en vrijwilligers. Vorengenoemde punten zijn ook meegenomen in het meerjarig beleid dat is vastgesteld voor de periode 2020 tot 2023. Ook zijn er activiteiten opgenomen voor het voorkomen van problemen en schulden.

Loonkostensubsidies
De gemeente helpt inwoners met een arbeidsbeperking aan werk. Dit doen we onder andere door werkgevers financiële steun te geven in de vorm van loonkostensubsidie. Voor het bepalen van de loonwaarde wordt op landelijk niveau een preferent werkproces voorbereid. Dit betekent dat in de nabije toekomst alle gemeenten de loonwaarde en loonkostensubsidie op dezelfde wijze gaan vaststellen. Dat komt tegemoet aan de wensen van werkgevers die in meerdere gemeenten actief zijn.

Uitkeringen levensonderhoud
Werk gaat in principe boven een uitkering. Maar veel mensen die nu een beroep doen op een uitkering doen dat voor een langere periode. Bovendien zijn veel klanten blijvend aangewezen op een uitkering omdat ze de afstand naar de arbeidsmarkt om medische, sociale of psychische redenen niet kunnen overbruggen.

Arbeidsparticipatie
Onder de huidige economische omstandigheden merken we dat de afstand tot de arbeidsmarkt van nieuwe uitkeringsgerechtigden groot is. Veel uitkeringsgerechtigden hebben geen startkwalificatie. Lokaal ontwikkelen we nieuwe leerlijnen waardoor uitkeringsgerechtigden de afstand tot de arbeidsmarkt kunnen overbruggen. Ook sluiten we aan bij ontwikkelingen in onze arbeidsmarktregio om via een praktijkverklaring aan het werk te komen.
Bovendien is het voor werkgevers moeilijk om de juiste kandidaten te vinden. Daarom zijn we aangesloten bij ontwikkelingen in de arbeidsmarktregio om de arbeidsmarkt inzichtelijk te maken. Daarnaast heeft de rijksoverheid stappen gezet in de ontwikkeling van één centraal werkgeversservicepunt in arbeidsmarktregio’s en verdergaande harmonisering van instrumenten.

Maatwerkdienstverlening 18+
In 2018 is landelijk het aantal meldingen gezakt. De landelijke cijfers over 2019 zijn nog niet bekend. In Ridderkerk zijn het aantal meldingen ten opzichte van 2018 gezakt. Dit geldt ook voor het aantal lopende dossiers. Het aantal gestarte schuldbemiddelingstrajecten en nieuwe dossiers is vergelijkbaar met 2018.

Voor de periode 2020 tot 2023 heeft de raad een meerjarig beleidskader vastgesteld: ‘Minimabeleid en Plan schuldhulpverlening’. Een meer integrale, persoonlijke aanpak staat centraal.

Wat hebben we bereikt?

Inkomensregelingen
We hebben de basis gelegd voor een integrale aanpak door nauw samen te werken met partners, vrijwilligers en uitvoerders. Op individueel niveau zijn casussen besproken en is er gezocht naar de best passende (maatwerk)oplossing.
De informatievoorziening voor de burger is verbeterd, de website is, met behulp van de adviesraad, toegankelijk en overzichtelijk gemaakt. Het bereik van de regeling Meedoen (Ridderkerkpas) is groot. Er is ongeveer 90% van het beschikbaar gestelde tegoed door de inwoner uitgegeven. De bekendheid van het landelijk fonds Kinderhulp is toegenomen. Veel aanvragen komen via de wijkteams binnen. Met het landelijk fonds Kinderhulp hebben we ook kinderen geholpen die niet in aanmerking komen voor de minimaregelingen.

Uitkeringen levensonderhoud
Het aantal uitkeringen is na een stijging in de eerste helft van 2019 in de tweede helft weer gaan dalen. Aan het eind van 2019 is er een lichte stijging ten opzichte van het begin van het jaar. Het valt op dat de gemiddelde uitkeringsduur afneemt, doordat mensen die al langer een uitkering hebben uitstromen. Ook het aantal jongeren met een uitkering is afgenomen. Door de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt vinden meer mensen werk vóórdat ze een uitkering aanvragen. Minder nieuwe klanten doen dus een beroep op een uitkering. De instroom van nieuwe klanten is daardoor afgenomen.
De rijksmiddelen voor het betalen van uitkeringen en loonkostensubsidies was ook dit jaar lager dan de uitgaven. Omdat het verschil kleiner is dan het eigen risico voor de gemeente komen we niet in aanmerking voor een Vangnetuitkering van het Rijk.

Begeleide participatie
Afgelopen jaar is het aantal mensen dat in een garantiebaan werkt gestegen. Het aantal mensen dat werkzaam is in een nieuwe beschutte werkomgeving is verdubbeld tot zes personen.

Arbeidsparticipatie
De afstand tot de arbeidsmarkt wordt voor uitkeringsgerechtigden gemiddeld groter. Hierdoor is het moeilijker om hen naar de arbeidsmarkt te bemiddelen en neemt dat meer tijd in beslag. Slechts 12% van deze mensen kunnen volgens onze analyse binnen een jaar de afstand tot de arbeidsmarkt overbruggen.
Het aantal mensen dat uitgestroomd is naar de arbeidsmarkt is ten opzichte van vorig jaar gedaald.
Het aantal mensen dat uitgestroomd is naar scholing met studiefinanciering is ten opzichte van vorig jaar bijna verdubbeld.

Maatwerkdienstverlening 18+
In 2019 hebben we de samenwerking tussen schuldhulpverlening en de wijkteams verstevigd. Dit komt de dienstverlening aan de inwoner ten goede. Ook hebben we de samenwerking met externe partijen verder verstevigd, waaronder SchuldHulpMaatje, PLANgroep en de woningstichting Wooncompas. Op het gebied van preventie hebben we aandacht gegeven aan de vindbaarheid van de gemeente en aan de regelingen op het gebied van minima en schuldhulpverlening. Daarnaast hebben we de bestaande activiteiten zoals de projecten MoneyWays en MoneyMaker voortgezet.
Voor de periode 2020 tot 2023 heeft de raad een meerjarig beleidskader vastgesteld: ‘Minimabeleid en Plan schuldhulpverlening’. Een meer integrale, actieve en persoonlijke aanpak staat centraal.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Inkomensregelingen
Het contract van de Ridderkerkpas is met een aanbesteding vernieuwd en ingevoerd. De mogelijkheden om bedrijven en organisaties te laten aansluiten, zijn hiermee vergroot. Ook is het mogelijk om meerdere regelingen op een pas te laden. De communicatie via website en folder is verbeterd in samenwerking met de adviserende platforms.

Uitkeringen levensonderhoud
We hebben meer aandacht gehad voor integrale dienstverlening, inclusief rechtmatigheid. Ook de werkprocessen zijn daarop beter aangepast.

Begeleide participatie
Doordat we onze klanten beter kennen hebben we beter maatwerk kunnen bieden. Dat is ook vertaald naar werkprocessen en werkwijzen.

Maatwerkdienstverlening 18+
Schuldenproblematiek houdt vaak verband met andere problematiek. Het is daarom belangrijk om in een vroeg stadium aandacht te hebben voor schulden. In de werkprocessen van (het voorbereidingsteam) van de wijkteams is daar aandacht voor.
We hebben op regelmatige basis overleg gehad met onze uitvoerder PLANgroep, op beleidsmatig en casusniveau. Daarnaast hebben we ons meer gericht op begeleiding van de inwoner, zowel voor als tijdens het traject bij onze uitvoerder. Met Wooncompas hebben wij gesprekken gevoerd over hoe we de samenwerking kunnen verstevigen, en dan met name op het gebied van voorkomen van huisuitzettingen. Om onze inwoners beter te bereiken en de drempel te verlagen, hebben we de NIBUD Geldkrant huis aan huis verspreid. De teksten op de gemeentelijke website zijn aangepast op inhoud en leesbaarheid. Dit hebben wij in samenwerking met het ‘Burgerplatform Minima Ridderkerk’ gedaan.
Om jongeren te bereiken, hebben we via de bestaande projecten MoneyWays en MoneyMaker voorlichting op scholen gegeven. Met deze activiteiten vergroten we de financiële kennis onder de jeugd.

Wat heeft het gekost?

Programma Omschrijving taakvelden Begroting 2019 Begroting na wijziging Rekening 2019 Verschil
9 Werk (- = lasten / + = baten)
Taakveldverdeling
Lasten -17.964.600 -18.077.800 -18.700.400 -622.600
6.3 Inkomensregelingen -15.593.000 -15.584.500 -16.219.800 -635.300
6.4 Begeleide participatie -345.700 -345.700 -77.100 268.600
6.5 Arbeidsparticipatie -1.687.100 -1.867.000 -2.138.200 -271.200
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ -338.800 -280.600 -265.300 15.300
Baten 11.999.200 12.096.600 12.106.800 10.200
6.3 Inkomensregelingen 11.999.200 12.096.600 12.102.500 5.900
6.5 Arbeidsparticipatie 0 0 4.300 4.300
Saldo - Lasten en baten -5.965.400 -5.981.200 -6.593.600 -612.400
Reservemutaties
Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves 0 70.200 70.200 0
Saldo - Reserves 0 70.200 70.200 0
Gerealiseerd resultaat Werk -5.965.400 -5.911.000 -6.523.400 -612.400

Toelichting begrotingsrechtmatigheid
De lasten van dit programma zijn overschreden met € 622.600. Een oorzaak hiervan is de uitgaven voor de post Wet BUIG uitkeringen.
Het genoemde onderwerp is een openeinderegeling en kan hierdoor als rechtmatig worden beschouwd volgens categorie Kostenoverschrijdingen bij open einde (subsidie) regelingen. Deze categorie wordt genoemd in het controleprotocol voor accountantscontrole op de jaarstukken 2015-2019.
Een andere oorzaak is de procentuele verdeling van de BAR-bijdrage over de taakvelden. Deze verdeling is over het geheel budgettair neutraal.

Omschrijving Bedrag afwijking
6.3 Inkomensregelingen  
Lasten -635.300
Baten 5.900
Nadelig saldo € 629.400  

Wet BUIG-uitkeringen - Nadeel € 188.800
In 2019 zijn de uitgaven voor uitkeringen groter dan begroot. Dat komt omdat er tot en met juli een grotere stijging (ruim 2,1 %) van het aantal klanten is geweest dan verwacht. Eind december is dit teruggebracht tot een stijging ten opzichte van begin van het jaar van 0,8%. Bovendien zijn de inkomsten uit terugvordering en verhaal lager dan begroot. Per saldo is er daarom een tekort.

Minimabeleid - Voordeel € 49.300, structureel voordeel € 25.700
De uitgaven op de verschillende onderdelen van het minimabeleid lopen redelijk in de pas met de begrote bedragen. Op het onderdeel ‘maaltijdvergoeding’ is er teveel begroot en kan dit bedrag (€ 25.700) structureel worden afgeraamd tot het werkelijk gebruik.

Doorberekening BAR-bijdrage naar programma’s en taakvelden - Nadeel € 480.800

Kleine verschillen onder de rapportagegrens van € 25.000 - Nadeel € 9.100

Omschrijving Bedrag afwijking
6.4 Begeleide participatie  
Lasten 268.600
Baten 0
Voordelig saldo € 268.600  

Sociale werkvoorziening - Voordeel € 268.600
Dit betreft een aflopende regeling. Omdat de financiering hiervan enkele jaren geleden is veranderd, is dit overschot ontstaan.

Omschrijving Bedrag afwijking
6.5 Arbeidsparticipatie  
Lasten -271.200
Baten 4.300
Nadelig saldo € 266.900  

Re-integratieprojecten - Voordeel € 258.000
In 2019 is ruim 75% van de re-integratiemiddelen gebruikt om mensen naar werk, opleiding, zelfstandigheid of een garantiebaan te begeleiden. Een deel van de re-integratiemiddelen hebben we niet kunnen gebruiken voor de doelgroep, deels omdat beschikbare instrumenten en werkwijzen nog niet goed genoeg aansloten bij de doelgroep (zie ook het rekenkameronderzoek naar de uitvoering van de Participatiewet). Zowel landelijk, regionaal en lokaal wordt dit verbeterd via bijvoorbeeld het Breed offensief, de ontwikkeling van leerlijnen en de inkoop van nieuwe instrumenten.

Doorberekening BAR-bijdrage naar programma’s en taakvelden - Nadeel € 524.900

Omschrijving Bedrag afwijking
6.71 Maatwerkdienstverlening  
Lasten 15.300
Baten 0
Voordelig saldo € 15.300  

Kleine verschillen onder de rapportagegrens van € 25.000 - Voordeel € 15.300

Prestatie-indicatoren

Nr. Omschrijving Toelichting/Eenheid 2019
52 Het aantal banen per 1.000 Aantal per 1.000 inwoners in de 756,2
inwoners in de leeftijd 15-64 jr. leeftijd 15-64 jaar.
Bron: Waarstaatjegemeente.nl
53 Netto arbeidsparticipatie (% mensen Het percentage van de werkzame
tussen 15 en 67 jaar dat een baan heeft). beroepsbevolking ten opzichte van de totale beroepsbevolking.
Bron: Waarstaatjegemeente.nl
54 Personen met een In aantallen. 30,4
bijstandsuitkering aantal per 1.000 inwoners*
Bron: Waarstaatjegemeente.nl
55 Aantal personen met een lopend Het aantal re-integratievoorzieningen 46,1
re-integratietraject* per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Bron: Waarstaatjegemeente.nl
56 Aantal inwoners in Ridderkerk dat in In aantallen (huishoudens). 1.469
armoede leeft (bijv. 110% van het bijstandsniveau).
Bron: Gemeente (armoedemonitor)
57 Ridderkerkse uitstroom naar werk in In % 46,0%
% van de behaalde uitstroom.
Bron: Bestuursrapportage Sociaal Domein
58 Uitstroom naar werk als % van het In % 9,0%
klantenbestand.
Bron: Bestuursrapportage Sociaal Domein