Toelichtingen

Toelichting
De vorderingen op openbare lichamen betreffen nog te ontvangen compensabele btw 2025 en diverse vorderingen op ministeries en andere overheden. De BCF-declaratie bedraagt € 12,9 miljoen. Deze wordt op 30 juni 2026 uitgekeerd. Daarnaast is er een vordering op SVHW van € 2,5 miljoen.

Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves. De bestemmingsreserves zijn onderverdeeld in onderhoudsreserves, afschrijvingsreserves en overige bestemmingsreserves. Het verloop van deze reserves is in het onderstaande overzicht weergegeven.

Inleiding

Bestedingsoverzichten
De raad heeft als voorwaarde gesteld dat het (bestedings)doel van een bestemmingsreserve wordt vastgelegd bij de vorming van de reserve en de reserve wordt onderbouwd met een bestedingsplan dat naar zijn aard een incidenteel karakter heeft.

In de toelichting per reserve is informatie opgenomen over:

• Het doel, aard en reden.
• De mutaties in het jaar 2025.

Er is geen informatie gegeven over de meerjarenraming van de besteding van reserves. De begroting is hiervoor het aangewezen instrument.

Doorlichting reserves
Het doel van het doorlichten van reserves is om tijdig zicht te krijgen op stille overschotten of stille tekorten. In een aantal gevallen ligt de omvang van een reserve en de wijze waarop deze wordt ingezet vast en zullen er geen ontwikkelingen zijn die dat nog beïnvloeden. In die gevallen kan er geen stil tekort of een stille reserve ontstaan en is een doorlichting niet aan de orde. Ook als een reserve het karakter heeft van een algemeen dekkingsmiddel voor onvoorziene toekomstige gebeurtenissen is het onmogelijk om een doorlichting op te stellen. Waar een doorlichting om genoemde redenen niet aan de orde is, is geen uitgebreide toelichting gegeven.

Afschrijvingsreserves investeringen met economisch nut
In het verleden zijn investeringen met een langdurig en algemeen nut ineens afgeschreven ten laste van de reserves. Om bij de begroting het bestuur een beter inzicht in de lasten en baten van gemeentelijke activiteiten te geven, is in 1992 besloten tot een heractiveringsoperatie. Omdat extra afschrijvingen het inzicht verstoren, zijn extra afschrijvingen teruggedraaid en zijn daartegenover heractiveringsreserves gevormd, tegenwoordig afschrijvingsreserves genoemd.
Ook wanneer van nieuwe investeringen is besloten om deze ten laste van de reserves te brengen, wordt daartoe een afzonderlijke afschrijvingsreserve gevormd.
De onttrekkingen aan een afschrijvingsreserve volgen de afschrijving van het actief waarvoor de reserve is ingesteld.

Doel, aard en reden van deze reserve
De algemene reserve is voor het laatst herzien in de door de raad vastgestelde nota Reserves en voorzieningen 2025-2028.
Daarin staat dat de algemene reserve dient om middelen zonder bestemming achter de hand te hebben die als dekkingsmiddel kunnen worden ingezet. Dit kan gaan om onverwachte tekorten, ruimte voor nieuw beleid en het opvangen van risico’s die zijn beschreven in de paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Doel, aard en reden van deze reserve
De reserve is ingesteld in 2008. De reserve dient om periodiek de haven te kunnen baggeren. De reserve valt onder programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
De storting in de reserve bedraagt, conform de begroting 2025, € 32.700. De onttrekking van € 30.842 betreft de dekking voor een bijdrage aan het groot onderhoud gedaan door het Waterschap Hollandse Delta.

Doel, aard en reden van deze reserve
Ook deze reserve is ingesteld in 2008. De reserve dient ter egalisatie van de grilligheid van de uitgaven op het gebied van onderhoud en/of vervanging van elementen- en asfaltverhardingen van wegen, straten en pleinen. De omvang wordt berekend in het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). De reserve valt onder programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
De storting in de reserve is, conform de begroting 2024 na wijziging, € 1.721.700. De onttrekking aan de reserve ter dekking van groot onderhoud aan verhardingen is € 1.761.803.

Doel, aard en reden van deze reserve
De reserve heeft als doel fluctuaties op te vangen in de begroting groot onderhoud van de sportaccommodaties. De reserve valt onder programma 6 Sport, cultuur en recreatie.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Conform de raming is € 250.000 in de reserve gestort. Ter dekking van groot onderhoud aan sportaccommodaties is € 343.579 aan de reserve onttrokken.

Doel, aard en reden van deze reserve
De reserve heeft als doel fluctuaties op te vangen in de begroting groot onderhoud van de gebouwen. De reserve valt onder Niet in de programma's opgenomen baten en lasten.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Op grond van de begroting 2025 wordt € 512.100 in de reserve gestort. Ter dekking van groot onderhoud aan het gemeentehuis en diverse gebouwen is € 686.921 aan de reserve onttrokken.

Doel, aard en reden van deze reserve
De reserve dient voor dekking van de kosten van kunstopdrachten c.q. kunstaankopen. De reserve valt onder programma 6 Sport, cultuur en recreatie.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Conform het amendement jaarlijkse storting in de reserve voor aankopen beeldende kunst wordt € 5.000 in de reserve gestort.

Doel, aard en reden van deze reserve
Om de leer- en experimenteerruimte te faciliteren is deze reserve bij de begroting 2020 ingesteld. Doordat de samenleving complex is geworden en ook steeds complexer wordt, vraagt ‘mee kunnen doen’ meer van eigen vaardigheden, zelfredzaamheid en regie van de mensen. Binnen het sociaal domein hebben we te maken met de uitdaging om met schaarse financiële middelen en meer burgerkracht sociale vraagstukken adequaat op te lossen. Dit lukt alleen als we een transformatie van het zorg-, ondersteunings- en welzijnssysteem weten te realiseren. De reserve valt onder programma 7 Sociaal domein.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Ter dekking van de uitvoeringskosten Projectplan Jeugd is € 326.436 aan de reserve onttrokken.

Doel, aard en reden van deze reserve
De reserve heeft als doel de kosten te dekken voor het optimaliseren van het maatschappelijk vastgoed van de gemeente Ridderkerk. De reserve valt onder programma 5 Onderwijs.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Ter dekking van activiteiten uit het  integraal accommodatieplan is € 11.701 aan de reserve onttrokken. 

Doel, aard en reden van deze reserve
Deze reserve is ingesteld bij de 2e Tussenrapportage 2018 en heeft als doel om verwachte vennootschapsbelasting op grondexploitaties te kunnen dekken. De reserve valt binnen Niet in de programma's opgenomen baten en lasten.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Er zijn geen stortingen of onttrekkingen gedaan in 2025.

Doel, aard en reden van deze reserve
De reserve dient ter dekking van komende investeringen die de ontwikkeling van het gebied ten goede komen, zodat in alle opzichten een goed functionerend bedrijventerrein wordt gerealiseerd. De reserve valt onder programma 9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk vastgoed.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Conform de overeenkomst Verdeling waardecreatie Nieuw Reijerwaard is € 283.800 onttrokken aan de reserve.

Doel, aard en reden van deze reserve
Doel is om het uitvoeringsprogramma Groenvisie uit te voeren dat leidend is in alle projecten en bij het dagelijks beheer en onderhoud van het groen. Jaarlijks worden de resultaten gemonitord door een ecoloog. De reserve valt onder programma 6 Sport, cultuur en recreatie.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Ter dekking van kosten voor de Groenvisie is € 151.593 aan de reserve onttrokken. 

Doel, aard en reden van deze reserve
Doel van de reserve is om uitvoering te geven aan de opdrachten omtrent de klimaatvisie, zodra deze door de raad is vastgesteld. Thema’s daarbij zijn de warmtevisie, klimaatplannen, circulaire economie en voedsel. De reserve valt onder programma 8 Volksgezondheid en milieu.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Ter dekking van het programma Geluid & Lucht is € 94.219 onttrokken aan de reserve.

Doel, aard en reden van deze reserve
De reserve heeft tot doel om de declaraties te kunnen dekken die voorvloeien uit de aanwezigheid van bodemverontreiniging bij woningen overgedragen aan Wooncompas. De reserve valt onder programma 8 Volksgezondheid en milieu.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
In 2025 is niet gestort in de reserve of aan de reserve onttrokken.

Doel, aard en reden van deze reserve
De reserve heeft tot doel om de afbouw van de dekking van de kosten voor grondexploitaties te kunnen dekken. De reserve valt onder programma 9 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Conform de begroting 2025 wordt € 94.700 aan de reserve onttrokken.

Doel, aard en reden van deze reserve
Doel van de reserve is om de maatregelen en acties uit het rapport ‘Werken vanuit Ecologie’ uit te voeren. Het rapport is een uitwerking van de in 2020 vastgestelde Groenvisie. Het geeft invulling aan de ambitie “de grote variatie aan samenhangende natuur in onze gemeente zorgt voor een rijke biodiversiteit” dat leidend is in alle projecten en bij het dagelijks beheer en onderhoud van het groen. Eind 2024 en 2026 worden de voortgang en resultaten van de acties uit ‘Werken vanuit ecologie’ geëvalueerd. De reserve valt onder programma 6 Sport, cultuur en recreatie.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Onttrekking aan de reserve ter dekking van ecologie-initiatieven € 260.322.

Doel, aard en reden van deze reserve
Het doel van deze reserve is om uitvoering te kunnen geven aan de acties uit de memo “Oeverconstructies Park Maasdonck”. De reserve valt onder programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Ter dekking van acties uit de memo "Oeverconstructies Park Maasdonck" wordt € 354.000 aan de reserve onttrokken.

Doel, aard en reden van deze reserve
Een deel van de ontwikkeling binnen Rivieroevers betreft publieke functies. Het gaat dan met name om activiteiten gericht op de ontwikkeling van het Raamwerk Oeverpark en duurzame mobiliteit. Deze komen ook ten goede aan de nieuwe bewoners van de ontwikkellocaties. Door middel van een gebiedsfonds dragen de initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen bij aan de publieke functies.
Het gebiedsfonds heet formeel de ‘Reserve gebiedsfonds Rivieroevers’. In een bestedingsplan bepalen we jaarlijks welke investeringen en lasten uit de reserve worden gedekt. Ook geven we aan wat we dat jaar aan inkomsten verwachten. Dat gebeurt binnen de gebruikelijke “planning en control cyclus” bij de begroting. De verantwoording vindt plaats bij de tussenrapportages en jaarrekening. De reserve valt onder programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Er heeft geen storting of onttrekking plaatsgevonden in 2025.

Doel, aard en reden van deze reserve
Het doel van de reserve is om de komende jaren de exploitatietekorten van Sportservice Ridderkerk BV op te kunnen vangen. In de meerjarenbegroting van SSR is namelijk voor de komende jaren een fors structureel tekort opgenomen. Dit tekort wordt veroorzaakt door de sinds 2022 sterk gestegen energieprijzen en overige lasten. Met name de energielasten zijn zeer sterk gestegen doordat zwembad De Fakkel verouderd is en het energieverbruik zeer hoog is. De reserve valt onder programma 6 Sport, cultuur en recreatie.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Ter dekking van een bijdrage in het exploitatietekort van Sportservice Ridderkerk BV wordt conform begroting € 900.000 aan de reserve onttrokken.

Doel, aard en reden van deze reserve
Het doel van de reserve is om de kosten te dekken van de toekomstige verhuizing van opgevangen Oekraïners naar nieuwe locaties. programma 7 Sociaal domein.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Conform de 2e tussenrapportage 2025 is voor de opvang van vluchtelingen € 1.000.000 in de reserve gestort.

Doel, aard en reden van deze reserve
Het doel van de reserve is om de kosten te dekken die samengaan met de verhuizing van alle regels over de fysieke leefomgeving naar het permanente omgevingsplan. Dit is nodig om te kunnen voldoen aan de vereisten vanuit de Omgevingswet binnen de tijd die we daar voor hebben gekregen. programma 9 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Volgens het besluit bij de Jaarstukken 2024 is er een bedrag van € 3.260.000 gestort in de reserve.

Doel, aard en reden van deze reserve
Het doel van deze reserve is het gefaseerd invoeren van tariefstijgingen tot 2025 als gevolg van sterke kostenstijgingen. De reserve valt onder programma 8 Volksgezondheid en milieu.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Om het tarief van de afvalstoffenheffing niet te veel te laten stijgen is € 615.700 onttrokken aan de reserve.

Methode van waarderen
De voorzieningen zijn voor hun nominale waarde op de balans opgenomen. De in de voorziening onderhoud graven gestorte afkoopsommen zijn gebaseerd op een oneigenlijke annuïteit waarbij de jaarlijkse aanwending groeit met inflatie. De contante waarde hiervan is op de balans opgenomen.

Nota Reserves en voorzieningen 2025-2028
De raad heeft op 10 april 2025 de nota Reserves en voorzieningen 2025-2028 vastgesteld. Bij het opstellen van de balans per ultimo 2025 is het beleid van deze nota toegepast.

In de toelichting per voorziening is informatie opgenomen over:

• Het doel, aard en reden.
• De mutaties in het jaar 2025

Bestedingsoverzichten
Er is geen informatie gegeven over de meerjarenraming van de besteding van voorzieningen. De begroting is hiervoor het aangewezen instrument.

Doorlichten voorzieningen
Het doel van het doorlichten van voorzieningen is om tijdig zicht te krijgen op stille overschotten of stille tekorten. In een aantal gevallen ligt de omvang van een voorziening en de wijze waarop deze wordt ingezet vast en zullen er geen ontwikkelingen zijn die dat nog beïnvloeden. In die gevallen kan er geen stil tekort of een stille reserve ontstaan en is een doorlichting niet aan de orde. In het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten is bepaald dat alle voorzieningen toereikend moeten zijn voor de achterliggende verplichtingen. Daarom moeten in principe alle voorzieningen bij de jaarrekening worden doorgelicht.

Op te heffen voorzieningen
Er worden geen voorzieningen in 2025 opgeheven.

Toelichtingen

Riolering Bloemenbuurt
In 2025 is de voorbereiding van de Bloemenstraat, Anjerstraat en Begoniastraat van start gegaan. Ten gevolge van prioriteitsstelling van andere projecten is dit project enorm vertraagd.

Riolering West-Centrum
In het project West-Centrum is vertraging in de voorbereiding ontstaan. Er treedt een scope wijziging op ten gevolge van werkzaamheden door nutsbedrijven.

Riolering Kerkepolder
In het kader van dit project is vooronderzoek uitgevoerd naar de uitvoering van technische voorstellen. In samenspraak met de ontwikkelingen in Centrum Oost wordt een keuze gemaakt of de uitvoering van de voorstellen noodzakelijk is.

Riolering Bolnes
De herstructurering van Rivierenbuurt Zuid (Fase 2) is in voorbereiding gegaan. Er is nog aanvullend onderzoek nodig voordat de aanbesteding kan plaatsvinden. De rioolvervangingen in de Markstraat-Dintelstraat en Donckselaan e.o. zijn afgerond.

Riolering Slikkerveer
In 2025 is gestart met de voorbereiding van de rioolvervangingen in Slikkerveer Noord.

Riolering n.t.b. (ruimtelijke ontwikkeling/rioolrenovaties)
Er is een bedrag gereserveerd om maatregelen in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen of rioolrenovaties uit te voeren. Er heeft slechts een klein onderzoek plaatsgevonden in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Rioolrenovatie is achtergebleven, omdat dat op basis van rioolinspecties niet op grote schaal nodig was. We clusteren kleinere rioolrenovaties en die voeren we in 2026 uit. 

Algemeen
Ten opzichte van de begroting 2025 (€ 2,45 miljoen) is slechts ca. € 318.000 besteed. Naast de specifiek genoemde argumenten per project hebben het integreren van de ambities uit de groenvisie, klimaatadaptatie, duurzaamheid, bodemdalingsaspecten en ruimtelijke plannen van derden en (bestuurlijke) prioriteitsstelling van diverse projecten de voortgang in de rioolplanning vertraagd (is hierboven aangegeven).

Doel, aard en reden van deze voorziening
De voorziening is ingesteld bij de jaarrekening 2004 en dient om toekomstige pensioenuitkeringen (concrete verplichtingen) aan (voormalige) wethouders te verstrekken c.q. om opgebouwde rechten te kunnen betalen wanneer deze worden opgevraagd voordat de pensioengerechtigde leeftijd wordt bereikt. De voorziening valt onder programma 1 Bestuur en ondersteuning.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
De uitgaven voor wethouderspensioenen ad € 171.122 ten laste van de voorziening hebben betrekking op pensioenlasten van voormalig bestuurders.
Verder blijkt uit contante waarde berekening, dat door de toegepaste rekenrente en door opgenomen indexatie in de waardeberekeningen gestort moet worden aan de voorziening. De totale storting bedraagt € 485.369.

Doel, aard en reden van deze voorziening
Voor het wachtgeld van de wethouders is op basis van het wettelijk kader zoals opgenomen in het BBV, de gemeente verplicht om een voorziening te vormen voor verplichtingen waarvan de omvang per 31 december redelijk in te schatten is. De gerelateerde kosten die in de volgende begrotingsjaren zullen worden gemaakt komen ten laste van deze voorziening. Om die reden is de gemeente verplicht om de kosten van het wachtgeld niet via de exploitatiekosten te nemen maar via een voorziening. De voorziening valt onder programma 1 Bestuur en organisatie.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
De uitgaven voor voormalig wethouders ten laste van de voorziening bedragen voor 2025 € 47.688.

Doel, aard en reden van deze voorziening
Medewerkers van een gemeente hebben volgens de cao Gemeenten recht op deelname aan de RVU (Regeling Vervroegd Uittreden). Het is een wettelijke verplichting om voor deze regeling een voorziening in te stellen. De voorziening valt onder programma Niet in de programma's opgenomen baten en lasten.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Voor medewerkers die hebben aangegeven gebruik te willen maken van de RVU wordt € 129.215 in de voorziening gestort. Er is € 4.546 onttrokken voor medewerkers die gebruik hebben gemaakt van de RVU.

Doel, aard en reden van deze voorziening
Per 1 januari 2023 hebben medewerkers recht op verlofsparen, zoals afgesproken in de cao Gemeenten. Dat betekent dat medewerkers hun verlof mogen sparen voor bijvoorbeeld pensioenvervroeging. Het is een wettelijke verplichting om voor verlofsparen een voorziening in te stellen. De voorziening dient gevormd te worden over het totaal aantal verlof spaaruren. De voorziening valt onder programma Niet in de programma's opgenomen baten en lasten.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
In 2025 is € 277.824 gestort in de voorziening voor medewerkers die uren gespaard hebben. De onttrekkingen betreffen de afrekening voor de samenwerkingsovereenkomst met Albrandswaard (€ 76.895) en het onttrekken van eerdere stortingen (€ 79.323).

Doel, aard en reden van deze voorziening
De voorziening dient om toekomstige verplichtingen ten aanzien van onderhoud aan graven te kunnen blijven bekostigen. De voorziening valt onder programma 8 Volksgezondheid en milieu.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
De storting in de voorziening van € 655.611 bestaat met name uit in 2025 ontvangen afkoopsommen voor toekomstig onderhoud aan graven en de bespaarde rente over het saldo van de voorziening per 1 januari 2025 (contante waarde). De onttrekking aan de voorziening van € 705.129 is ter dekking van de onderhoudslasten van de begraafplaatsen.

Doel, aard en reden van deze voorziening
De voorziening is ingesteld bij het GRP-V en dient ter dekking van de vervangingskosten van rioleringen. De dotatie aan de voorziening is afhankelijk van de werkelijke uitgaven. De voorziening valt onder programma 8 Volksgezondheid en milieu.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
De storting en onttrekking in de voorziening van € 318.704 is ter dekking van de uitgaven voor diverse rioolvervangingen.

Doel, aard en reden van deze voorziening
Doel van deze voorziening is dat door de inzet ervan de tarieven zo laag mogelijk kunnen blijven. In 2023 is het Programma Stedelijk Water (PSW) vastgesteld. Daarbij is over een periode van 40 jaar een doorrekening gemaakt van de noodzakelijke onttrekkingen en stortingen aan deze voorziening. De voorziening valt onder programma 8 Volksgezondheid en milieu.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Het voordelig resultaat op riolering ad € 1.671.185 is aan de voorziening beklemde middelen riolering toegevoegd.

Doel, aard en reden van deze voorziening 
De voorziening dient om voor- en nadelen op de inzameling van huishoudelijk afval (uitsluitend verkregen via middelen van derden en geen eigen middelen), via de afvalstoffenheffing te egaliseren, zodat volledige kostendekking wordt bereikt. De voorziening valt onder programma 8 Volksgezondheid en milieu.

Toelichting op de stortingen en onttrekkingen in 2025
Er zijn geen stortingen in of onttrekkingen aan de voorziening gedaan in 2025.

Onze langlopende leningen vallen onder de noemer Onderhandse leningen.