Paragraaf 1 Lokale heffingen

In deze paragraaf vindt u informatie over het beleid en de opbrengsten van gemeentelijke belastingen en heffingen. Dit omvat heffingen met gebonden bestedingen zoals afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges, marktgelden, standplaatsgelden en lijkbezorgingsrechten. Ook heffingen met ongebonden bestedingen zoals onroerendezaakbelastingen (OZB) en parkeerbelasting, worden besproken.

Als er meer dan € 100.000 wordt onder- of overschreden, geven we daar een toelichting op.

Volgens het collegeprogramma 2022-2026 is het doel dat de woonlasten laag blijven vergeleken met omliggende gemeenten. Het beleid om de OZB alleen met de inflatiecorrectie te verhogen, is doorgezet. Het indexeringspercentage voor 2025 ten opzichte van 2024 is 2,5%. De verwachte inkomsten uit gebonden heffingen mogen wettelijk maximaal 100% kostendekkend zijn. Dit is inclusief de toerekenbare compensabele btw, veranderingen in voorzieningen en reserves en overheadkosten.

De kosten voor kwijtschelding van afvalstoffen- en rioolheffing zijn niet meegenomen in de tariefberekening, terwijl de perceptiekosten volgens het beleid wel in de tariefberekening zijn opgenomen.

In deze paragraaf, onder 'Lokale lastendruk', worden de veranderingen in de woonlasten en tarieven van 2025 vergeleken met die van 2024 uitgelegd.

Hierna is een overzicht van de verwachte en de behaalde inkomsten uit de ongebonden en gebonden heffingen:

OZB niet-woningen (voordeel € 491.571)
Ten opzichte van de raming is er een verschuiving van WOZ-waarden van woningen naar niet-woningen. Het tarief voor niet-woningen is hoger.

WABO-vergunningen (voordeel € 368.048)
Het is moeilijk om het aantal aanvragen in te schatten en in 2025 kwamen er meer aanvragen binnen dan verwacht. Bovendien hebben enkele grote projecten meer inkomsten opgeleverd dan vooraf voorspeld.

Baten begraafplaatsrechten (voordeel € 103.520)
In 2025 werden er meer nieuwe graven uitgegeven en vonden er meer bijzettingen plaats dan verwacht. Ook verlengden aanzienlijk meer mensen het grafrecht met tien jaar. Dit leidde tot hogere inkomsten uit grafrechten en afkoopsommen voor onderhoud. Een deel van de hogere opbrengst, namelijk de afkoopsommen voor onderhoud van graven, wordt gestort in de Voorziening onderhoud graven.

Kostendekkendheid laat zien hoe de inkomsten en uitgaven van een product of dienst zich tot elkaar verhouden. Als de kostendekkendheid 100% is, zijn de kosten volledig gedekt. Is de kostendekkendheid lager, dan worden de overige kosten betaald uit de algemene middelen of een speciale voorziening.

Bij de baten voor reinigingsrecht en afvalstoffenheffing is de inzet van de reserve Bestemming afvalstoffenheffing opgeteld om de juiste kostendekkendheid te berekenen. Hierdoor wijken de baten uit de tabel 'Gebonden heffingen' af van onderstaand overzicht.

Inwoners kunnen elk jaar vragen om kwijtschelding van een deel van de belastingen. Hieronder ziet u het aantal verzoeken om kwijtschelding en hoeveel daarvan zijn goedgekeurd.

Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit Groningen laat elk jaar zien hoe de lokale lasten zich ontwikkelen. Bij het vergelijken van de woonlasten kijkt men onder andere naar de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Coelo publiceert hierover jaarlijks de Atlas van lokale lasten. Deze bevat informatie over alle gemeenten in Nederland. De bron van de volgende grafieken is de Atlas van lokale lasten 2025.

De gemeentelijke woonlasten omvatten de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. In de tabellen ziet u de ontwikkeling van tarieven en woonlasten per type huishouden ten opzichte van vorig jaar.

Deze jaarrekening bevat een vergelijking van de lokale lastendruk van onze gemeente met die van omliggende gemeenten en gemeenten met de laagste en hoogste woonlasten in het land. Er is een onderscheid gemaakt tussen:

A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar-bewoner) - een- en meerpersoonshuishoudens

B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder-bewoner) - een- en meerpersoonshuishoudens

De geselecteerde gemeenten geven inzicht in:

• De woonlasten van Ridderkerk in vergelijking met aangrenzende gemeenten.
• De woonlasten in de goedkoopste en duurste gemeenten landelijk.

Het Coelo-rapport 2025 laat zien hoe de woonlasten in de omliggende gemeenten zich verhouden.

• Woningen in eigendom
  De woonlasten voor huiseigenaren in Ridderkerk zijn lager dan het landelijk gemiddelde. Voor eenpersoonshuishoudens zijn de laagste woonlasten in Barendrecht (€ 793), terwijl voor meerpersoonshuishoudens de laagste woonlasten in Dordrecht (€ 946) zijn.
• Huurwoningen
  In Ridderkerk zijn de woonlasten voor huurders hoger dan het gemiddelde in Nederland. Eenpersoonshuishoudens met een huurwoning hebben de laagste woonlasten in Barendrecht, namelijk € 356. Voor meerpersoonshuishoudens zijn de woonlasten het laagst in Dordrecht, met een bedrag van € 476.

In de volgende vergelijking zijn de gemeenten Ameland (voor eigenaar-bewoners) en Nijmegen (voor huurder-bewoners) opgenomen als gemeenten met de laagste woonlasten. De hoogste woonlasten zijn te vinden bij eigenaar-bewoners in Bloemendaal en bij huurder-bewoners in West Betuwe. Eigenaar-bewoners hebben dus de laagste woonlasten in Ameland, terwijl huurders de laagste woonlasten in Nijmegen hebben. De hoogste woonlasten voor eigenaar-bewoners zijn in Bloemendaal en voor huurders in West Betuwe. De bijgevoegde grafieken laten deze vergelijking zien.

Uit de landelijke vergelijking van gemeentelijke woonlasten blijkt dat Ridderkerk in 2025 een gemengd beeld toont voor eigenaar-bewoners en huurders. Voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning zijn de woonlasten in Ridderkerk € 980. Hiermee staat de gemeente landelijk op de 105e plaats (2024: 143e). Ridderkerk ligt voor eigenaar-bewoners onder het landelijk gemiddelde. Ter vergelijking: Ameland heeft de laagste woonlasten (€ 680) en Bloemendaal de hoogste (€ 2.117).

In Ridderkerk zijn de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een huurwoning € 505. Dit plaatst Ridderkerk op de 194e plaats (2024: 205e) in deze categorie, rond het landelijk gemiddelde. Ter vergelijking: Nijmegen heeft de laagste woonlasten voor huurders met € 34, terwijl West Betuwe de hoogste heeft met € 880.

Het overzicht toont dat eigenaar-bewoners in Ridderkerk relatief lage woonlasten hebben. Huurders hebben iets hogere lasten dan gemiddeld. De volgende tabellen geven een verdere toelichting op deze posities.